نوشته‌ها

بررسی چالش‌های تامین بودجه دولت سیزدهم در وبینار هشتم کارگزاری کارآمد

وبینار تحلیل بازارهای مالی در کارگزاری کارآمد با حضور تحلیلگران بازارهای مالی این کارگزاری برگزار و موضوعات روز اقتصادی بررسی و تحلیل شد.

در ابتدای این وبینار، به سیاست‌های بانک مرکزی امریکا پرداخته شد. با توجه به رشد اقتصادی ۶٫۴ درصدی امریکا در سه ماهه اول سال ۲۰۲۱، فدرال رزور قصد دارد به موجب افزایش تورم و متعاقبا بهبود شرایط اشتغال تا سال ۲۰۲۳ نرخ بهره را زیر عدد ۰٫۲۵ درصد نگه دارد. این سیاست قرار است تا رسیدن نرخ تورم به بیش از ۲ درصد تداوم داشته باشد.
رضایی این سیاست را در قالب یکی از قواعد علم اقتصاد بررسی کرد و گفت: در اقتصاد منحنی وجود دارد که به منحنی فیلیپس معروف است. این منحنی بیانگر اثر و رابطه تورم با بیکاری می‌باشد.

امریکا قصد دارد با کاهش نرخ بهره (سیاست پولی انبساطی) همانند اقدامی که در سال ۲۰۰۹ اعمال نمود در محدوده زیر ۰٫۲۵ درصد، نقدینگی را از بانک‌ها خارج کند و با هدایت آن به سمت تولید، نرخ اشتغال را بهبود بخشد. شایان ذکر است این سیاست در سال ۲۰۰۹ یکی از کاراترین سیاست‌های پولی در اقتصاد دنیا لقب گرفت.
همچنین چشم‌انداز نفت در این وبینار مورد بررسی قرار گرفت که اذعان شد روند صعودی نفت همبستگی معناداری با روند واکسناسیون و رونق تولید دارد. از این رو با گسترش واکسناسیون در دنیا و تحریک تقاضا و به دنبال آن افزایش حجم تولید، چشم‌انداز نفت می‌تواند صعودی باشد.
در ادامه، طی یک بررسی از وضعیت رمزارزها، فرصت‌ها و چالش‌های آن در یک جدول که در پایین قابل مشاهده است، پرداخته شد.

مهمترین موضوعاتی که در خصوص اقتصاد ایران بررسی شد، چالش‌های دولت سیزدهم در خصوص تامین بودجه ۱۴۰۰ بود.
رضایی اذعان کرد که محل تامین بودجه در مصوبه ۱۴۰۰ به شرح ذیل است که هر کدام با چالش‌های قابل توجهی مواجه هستند.
اولین محل تامین بودجه که سهم ۸۸ درصدی از آن را داراست، بخش منابع یا نفت است که در بودجه ۱۴۰۰ پیش‌بینی شده است روزانه ۲میلیون و ۲۰۰ هزار بشکه تولید و به قیمت ۴۰ دلار به فروش برسد که پیش‌بینی این حجم از فروش چندان محتمل به نظر نمی‌رسد.
از سوی دیگر دومین محل تامین بودجه، مالیات است که در بودجه ۱۴۰۰ مقدار آن ۳۲۵ هزار میلیارد تومان پیش‌بینی شده است که شامل مالیات مستقیم و غیرمستقیم است. لازم به ذکر است مقدار محقق شده در سال گذشته از این محل ۱۹۰ هزار میلیارد تومان بوده که پیش‌بینی رشد ۷۰ درصدی در سال ۱۴۰۰ کمی مشکوک‌الوصول به نظر می‌رسد.
سومین محل تامین بودجه ۱۴۰۰، واگذاری دارایی‌های سرمایه‌ای دولت بوده که این عدد ۳۹۵ هزارمیلیارد تومان برآورد شده است.
اگر بخواهیم هر یک از این محل‌های تامین بودجه را مورد واکاوی و امکان سنجی قرار دهیم، در خوشبینانه‌ترین حالت نیز نمی‌توان انتظار تامین منابع بودجه را داشت.
از سوی دیگر با شروع به کار دولت جدید در مرداد ماه، برنامه‌ریزی به منظور تدوین لایحه بودجه ۱۴۰۱ نیز باید آغاز شود. همچنین دولت جدید با توجه به اعلام وعده‌های هزینه‌بر، باید به فکر تامین بودجه این وعده‌های انتخاباتی نیز باشد که خود جای بحث دارد.
در بخش پایانی وضعیت مسکن مورد بررسی قرار گرفت که چشم‌انداز آن به شرح ذیل ترسیم گردید.
با توجه به اینکه از سال ۹۳ تا پایان بهمن‌ماه ۹۹، حجم نقدینگی ۱/ ۵ برابر شده است یا معادل ۴۰۰ درصد رشد داشته، اما تورم مسکن حدود ۶۰۰ درصد بوده یا به عبارت دیگر معادل ۲/ ۷ برابر رشد کرده است.
همچنین به دلیل کاهش تقاضای سفته‌بازی و حجم معاملات ملک می‌توان چنین نتیجه گرفت که نقدینگی در سال ۱۴۰۰ روی بازار ملک تمرکز نخواهد داشت بلکه Over shoot یا اضافه پرش قیمتی رخ داده در سال‌های اخیر و ادامه آن در سال گذشته، امسال قیمت‌ها را تعدیل خواهد کرد.
با توجه به عدم تعادل بین تورم مسکن و نرخ رشد نقدینگی، به نظر می‌رسد امسال جهش قیمت و رشد چشمگیر در قیمت ملک قابل انتظار نخواهد بود.
در پایان نیز سهام و صنایع دارای پتانسیل مورد بررسی قرار گرفت و به پرسش‌های شرکت‌کنندگان در این وبینار به صورت کامل پاسخ داده شد.
لازم به ذکر است این وبینار هر ماهه در کالج کارآمد برگزار می‌گردد که علاقمندان می‌توانند از طریق تماس با واحد آموزش کارگزاری کارآمد از نحوه شرکت و زمان برگزاری آن اطلاع یابند.

هفتمین وبینار تحلیل ماهانه بازارهای مالی کارگزاری کارآمد برگزار شد

هفتمین وبینار تحلیل ماهانه بازارهای مالی کارگزاری کارآمد با بررسی افزایش چشمگیر صادرات نفت ایران، اقبال جهانی از بازار جدید رمزارزها، رشد بهره سالانه و نرخ تورم در اقتصاد ایران و همچنین توافق برجام و آثار احتمالی آن بر بورس و دلار برگزار شد.

 

به گزارش روابط عمومی کارگزاری کارآمد، در این وبینار که با حضور میثم رضایی و مجید حصاری از کارشناسان بازار سرمایه برگزار شد، وضعیت اقتصاد آمریکا در سال ۲۰۲۱ مورد بررسی قرار گرفت که مهمترین موضوعات قابل اشاره آن می‌توان به ادامه سیاست‌های پولی انبساطی فدرال رزرو اشاره کرد. به نظر می‌رسد بانک مرکزی آمریکا کماکان بر کاهش نرخ بهره به زیر ۰٫۲۵% تاکید دارد و این سیاست تا دو سال آینده با توجه به آرا اعضای آن بر این سطح از نرخ بهره ادامه داشته باشد.

همچنین وضعیت نفت جهانی و گزارش جدید صندوق بین‌المللی پول در خصوص قیمت نفت در سال جاری میلادی بررسی شد که در این گزارش، پیش‌بینی صندوق بین‌المللی پول از قیمت متوسط هر بشکه نفت در سال ۲۰۲۱ حدود ۵۸ دلار و ۵۲ سنت برآورد شده است.

 

افزایش چشمگیر صادرات نفت ایران نسبت به سال گذشته

از سوی دیگر خبر مهم در حوزه نفت می‌توان به افزایش چشمگیر صادرات نفت ایران نسبت به سال گذشته اشاره کرد که به صادرات روزانه نزدیک نیم میلیون بشکه نفت در ماه جاری رسیده است.

افزایش چشمگیر صادرات نفت و گاز ایران به دلیل بالا رفتن قیمت‌های جهانی و تخفیف قابل ملاحظه‌ی ایران برای به حاشیه راندن رقبا به چین از مهمترین عوامل افزایش مقدار نفت می‌توان عنوان کرد.

 

بررسی آماری اقبال جهانی از بازار جدید رمز ارزها

همچنین اقبال جهانی از بازار جدید رمز ارزها دیگر موضوعات مورد بررسی این وبینار بود که می‌توان به موضوع افزایش اقبال به بیش از ۲۹ رمزارز پرطرفدار از میان چند هزار ارز دیجیتالی موجود در جهان و سهم ۵۶ درصدی بیت‌کوین در جذب سرمایه موجود در بازار ارز‌های مجازی اشاره نمود.

علاوه بر این، اتریوم موفق شده سهم بازار خود را به نزدیک ۲۴۸ میلیارد دلار برساند و بایننس‌کوین و ریپل نیز به ترتیب ۷۲.۵ و ۶۴.۳ میلیارد دلار از سرمایه‌های جذب شده در بازار رمز ارزها را از آن خود کرده‌اند.

بیت‌کوین با ۳۲۳ درصد رشد از ۱۱ هزار و ۸۰۰ دلار در آغاز نوامبر گذشته به ۵۰ هزار دلار در پایان ماه مارس ۲۰۲۱ رسید که از نیمه مارس گذشته تاکنون در محدوده ۴۶ تا ۶۰ هزار دلاری نوسان کرده است.

در این خصوص همچنان هشدار وزیر خزانه‌داری بایدن درباره سرمایه‌گذاری در بیت‌‌کوین و پیشنهاد وضع مالیات بر این نوع دارایی‌ها موضوع تاثیرگذار بر این بازار بوده است.

 

بررسی رشد بهره سالانه و تورم در اقتصاد ایران

در ادامه موضوعات مهم اقتصاد ایران مورد بررسی قرار گرفت که از مهمترین آن می‌توان به رشد بهره سالانه و تورم اشاره نمود.

در این نمودار نرخ بهره واقعی (رابطه فیشر) مؤید عدم جذابیت سرمایه‌گذاری در بانک در ۳ سال اخیر شناسایی شد. در ادامه به موضوع اشاره شد که با توجه به پیش‌بینی تورم بالای ۳۰ درصد در سال ۱۴۰۰ و نرخ بهره اسمی ۱۶ درصد، کماکان نرخ بهره واقعی منفی است و سود بانکی برای سرمایه‌گذاران فاقد جذابیت در سال ۱۴۰۰ خواهد بود.

 

توافق برجام و آثار احتمالی آن بر بورس و دلار

از دیگر موضوعات مهم مورد بررسی، مساله توافق برجام و آثار احتمالی آن بر بورس و دلار بود که کارشناسان به مهمترین این عوامل در تعیین نرخ ارز در کشور اشاره کردند. شدت و ضعف مراودات تجاری، شاخص برابری قدرت خرید (Purchasing Power Parity، وضعیت تراز تجاری ایران بعد از توافق احتمالی (BP) و تقاضای انباشه شده در گمرکات کشور در کوتاه‌مدت (۳۰ میلیارد دلار تقاضای انباشته شده در گمرکات کشور) بخشی از این عوامل هستند.

همچنین قیمت دلار در صورت توافق بسیار دور از عدد ۲۰ هزار تومان، پیش‌بینی نشد و تحلیلگران این وبینار بر آن بودند که در میان مدت قیمت دلار حول عدد ۲۰ هزار تومان در نوسان خواهد بود.

اثر توافق احتمالی برجام بر بورس را مشخصا نمی‌توان اعلام نمود. اما در کوتاه مدت با کاهش نرخ دلار می‌توان انتظار کاهش مقطعی در شاخص را داشت اما در ادامه صنایع ارزبر و ارزآور و همچنین صنایعی که سهولت در واردات مواد اولیه یا صادرات کالای نهایی برخوردار می‌شوند، وضعیت متفاوتی خواهند داشت.

یکی دیگر از موضوعات قابل توجه در ماه‌های اخیر، می‌توان به اعلام موضع نامزدهای انتخاباتی در مقابل بازار سرمایه اشاره نمود. بازار سهام برخلاف سال‌های قبل نقش مهمی در انتخابات ریاست جمهوری امسال ایفا می‌کند و نامزدهای ریاست جمهوری احتمالا مواضع روشن‌تری نسبت به بازار سرمایه خواهند داشت.

در این خصوص وضعیت شاخص فلاکت یا همان Misery index)) در ۶ دوره گذشته اقتصاد ایران مورد بررسی قرار گرفت که نمودار ذیل بیانگر وضعیت این شاخص اقتصادی در ادوار گذشته ریاست جمهوری در ایران است.


در نگاه اقتصاددانان یکی از شرایط بحرانی یک کشور، زمانیست که سطح عمومی قیمت‌ها یا تورم افزایش یابد و همزمان نرخ بیکاری نیز رو به کاهش باشد.

در ادامه وضعیت بازار مسکن و مهمترین اخبار این روزها یعنی “مالیات بر خانه‌های خالی” نیز مورد بررسی قرار گرفت که از مهمترین موضوعات مورد بررسی می‌توان به:
-دریافت اولین مالیات از خانه خالی در تابستان  ۱۴۰۰ به اندازه نصف ارزش اجاره ماهانه

– اخذ مالیات از بازار مسکن نقش موثری در کاهش سفته بازی

– خانه‌های واقع در شهرهای کمتر از ۱۰۰ هزار نفر جمعیت و روستاها مشمول مالیات نخواهد شد اما باید در سامانه ثبت شوند.

برای مثال اگر یک واحد مسکونی با ودیعه ۵۰ میلیون تومان و اجاره ماهیانه دو میلیون تومان بیش از چهار ماه خالی بماند در سال اول مشمول ۳۳ میلیون و ۶۰۰ هزار تومان جریمه می‌شود.

 

رشد سهم‌های شاخص‌ساز بعد از فاز اصلاحی بازار

کارشناس بازارسرمایه اعلام کرد: دو ریسک بزرگ بازار در حال حاضر ریسک سیاست‌گذار و ریسک نرخ دلار، باعث شده است حد سود و حد ضرر در میان سرمایه‌گذاران کاهش یابد و بازار بعد از مدت کوتاهی دوباره با فشار فروش مواجه ‌شود.

 

حسین عادل‌زاده، مدیرعامل و نائب رئیس هیئت مدیره کارگزاری کارآمد در گفتگو با اقتصادآنلاین در خصوص حرکت پرقدرت شاخص هم وزن و انحراف آن از شاخص کل بورس در هفته‌های اخیر بیان کرد: طی هفته‌های گذشته بازار تمایل بیشتری به سهم‌های کوچک داشته است.

وی افزود: آینده نمادهای کوچکتر بازار در مقایسه با نمادهای شاخص‌ساز بعد از رشد سهم‌های کوچک، این سهم‌ها وارد فاز اصلاحی شده و سهم‌های شاخص‌ساز رشد خود را شروع می‌کنند.

عادل‌زاده ارزیابی روند قیمتی در بازارهای جهانی را اینطور دانست که با عبور از موج دوم کرونا و کاهش ترس از شدت ویروس کرونای انگلیسی نرخ‌های کامودیتی همچنان در اوج خود قرار دارند. نرخ جهانی شمش فولاد به ۶۰۷ دلار، نرخ جهانی متانول به ۳۲۴ ، نرخ جهانی اوره ۳۳۶ و نرخ جهانی مس به سطح ۸۰۰۰ دلار رسیده است.

وی خاطرنشان کرد: همچنین پیش‌بینی حاکی از تدوام قیمت‌های فعلی حداقل به اندازه دو فصل دیگر می‌باشد. افزایش تقاضای کامودیتی‌ها پس از بهبود نسبی تولید کشورها و خوش‌بینی به رشد اقتصادی پس از پاندمی کرونا از دلایل انتظار تداوم قیمت‌ها است.

 

 

فشار فروش با دو ریسک بزرگ بازار

مدیرعامل کارگزاری کارآمد دلیل بی‌توجهی بازار به رشد پرشتاب قیمت کامادیتی‌ها در بازارهای جهانی و به تبع آن در بورس کالا را کاهش انتظارات تورمی در بازارها، کاهش اعتماد مردم به بازارسرمایه به دلیل خطای راهبردی سیاست‌گذار، دخالت های دولت در بازار سرمایه، افت شدید نرخ دلار، امید به توافق احتمالی بیان کرد.

وی همچنین اعلام کرد: این موضوع باعث شده احتیاط سرمایه‌گذار بیش از پیش شود و نوسانات افزایش یابد. از طرفی نحوه قیمت‌گذاری کالاها در بورس کالا و تغییرات شبانه باعث شده است ریسک صنایعی که به طریقی با بورس کالا در ارتباط هستند افزایش یابد. تا زمانی که این عوامل و نوع رفتار سیاست‌‌گذار باقی بماند، استمرار نوسانات دور از انتظار نخواهد بود. در واقع دو ریسک بزرگ بازار در حال حاضر ریسک سیاست‌گذار و ریسک نرخ دلار، باعث شده است حد سود و حد ضرر در میان سرمایه‌گذاران کاهش یابد و بازار بعد از مدت کوتاهی دوباره با فشار فروش مواجه ‌شود.

کارشناس بازار سرمایه افزود: شاخص در  تاریخ ۳ دی ماه سال جاری به سطح ۱۴۴۷۵۸۴ واحد رسید. با انتشار گزارش‌های خوب آذرماه انتظار میرفت روند نزولی بازار متوقف شود اما نزول شاخص تا سطح ۱۱۴۹۷۲۱ واحد در روز ۲۹ دی ادامه یافت. (۲۱% افت) در این بین کاهش نرخ دلار از ۲۶۰۵۰ به ۲۱۱۷۰ (۱۹% افت) نیز در این افت بازار تاثیرگذار بود. در واقع بازار سرمایه از ریزش شدید دلار واهمه داشت. اما در ۳۰ دی ماه با انتشار گزارش‌های ۹ ماهه اکثر سهام‌های بزرگ و برگشت دلار به سطح ۲۲۲۰۰ شاخص روند صعودی به خود گرفت و تا ۱۲۳۵۷۹۸ واحد رشد کرد.

 

 

اثر دوره جدید ریاست‌جمهوری ایالات متحده بر دلار و بازار سرمایه

نائب رئیس هیئت‌مدیره کارگزاری کارآمد در خصوص احتمال بروز گشایش‌های سیاسی  در دوره جدید ریاست جمهوری ایالات متحده، روند نرخ ارز بیان کرد: با اتمام پرونده ریاست جمهوری آمریکا و انتخاب بایدن، انتظارات تورمی به علت توافقی احتمالی و برجام کاهش یافته است. این انتظارات به روند بازارها جهت داده است و بازارها وارد یک دوره رکود شده‌اند.

به گفته این کارشناس بازار سرمایه، پیش‌بینی‌ها حاکی از کاهش نرخ ارز در صورت توافق احتمالی خواهد بود اما نرخ تعادلی دلار به علت رشد نقدینگی در سال‌های اخیر که حاصل کسری بودجه مستمر و مدیریت اشتباه از منابع بوده است، کمتر از ۲۰ هزار تومان تصور نمی‌شود. به بیان دیگر بر اساس وضعیت واقعی اقتصادی و تفاوت معنادار تورم ایران و آمریکا در بیست سال گذشته، انتظار کاهش دلار به زیر سطوح یاد شده دور از انتظار خواهد بود.

وی اثر این روند بر بازار سرمایه را در برخی صنایع از جمله موارد زیرا را بهتر دانست:

  • صنعت خودرو با ورود سرمایه های جدید و عقد قراردادهای جدید
  • صنعت پتروشیمی با کاهش تخفیف‌های موجود به علت تحریم‌ها
  • صنعت فولاد با افزایش مقداری صادرات
  • صنعت بانکداری با افزایش تعامل با بانک‌های جهانی

طبق اظهارات این فعال بازار سرمایه، به طور کلی در بلندمدت با بهبود شرایط واقعی اقتصاد، شرایط بازار سرمایه نیز بهبود خواهد یافت.

 

 

جبران کسری بودجه با اتکای بر بازار سرمایه

عادل‌زاده با اشاره به اثر افزایش احتمالی کسری عملیاتی بودجه دولت در سال آینده بر بازار سهام گفت: در سال‌های اخیر به ویژه از سال ۱۳۹۲ به بعد تراز عملیاتی بوجه دچار کسری بوده و این کسری هر سال نیز بیشتر شده است. دولت جهت کسری بودجه ناچار به استقراض از بانک مرکزی می‌‍‌باشد که این امر منتج به رشد نقدینگی خواهد بود. این رشد نقدینگی احتمالی، باعث تشدید انتظارات تورمی می‌شود. پیش‌بینی می‌شود کسری بودجه سال ۱۴۰۰ با فرض تصویب لایحه مطروحه بین ۳۲۰-۳۵۰ همت خواهد بود. تشدید انتظارات تورمی باعث هجوم نقدینگی به بازار سرمایه خواهد بود. این هجوم سرمایه به صورت افزایش قیمت شرکت‌ها نمود پیدا می‌کند.

وی بیان کرد: اتکای ویژه‌ای دولت به بازار سرمایه در جهت جبران کسری‌های را قابل درک نیست و هرگونه دخالتی، کارایی بازارسرمایه را مختل می‌کند.

مدیرعامل کارگزاری کارآمد یادآور شد: در لایحه بودجه سال ۱۴۰۰، ۹۵ همت فروش سهام شرکت‌های دولتی و وابسته و ۱۴ همت درآمد حاصل از مالیات نقل و انتقال سهام دیده شده است. در واقع پیش‌بینی سیاست‌گذار تداوم استقبال و رونق بازار سرمایه می‌باشد. به نظر می‌رسد نگاه دستوری و نظارت مطلقه همچنان چراغ راه سیاست‌گذار بوده هر چند تجربیات این نوع مدیریت به وضوح قابل لمس می‌باشد.

 

 

گروه‌های جذاب برای سرمایه‌گذاری

گروه‌ها و نمادهای زیر که برای سرمایه‌گذاری جذاب‌تر بوده و پتانسیل بالایی دارند، بخش دیگری از موضوعات روز بازار بود که مدیرعامل کارگزاری کارآمد به آنها اشاره کرد:

  • با افزایش نرخ کامودیتی‌ها و محصولات پتروشیمی در هفته‌های گذشته؛ در گروه پتروشیمی صنایعی نظیر متانول (زاگرس)، اوره (خراسان و شپدیس)، اولفین‌ها شامل پلی‌اتیلن (آریا)، پلی‌پروپیلن (جم‌پیلن)، گرانول (شبصیر)، صنعت پی‌وی‌سی (شغدیر) و صنعت استایرن (شجم) از وضعیت بهتری نسبت به بقیه برخوردار هستند.
  • در گروه فلزات و در صنعت فولاد وضعیت نمادهایی چون کاوه به علت طرح توسعه، فولاد به علت تکمیل زنجیره ارزش، فجر به علت افزایش مارجین بین ورق گرم و گالوانیزه پتانسیل بیشتری خواهند داشت.
  • در صنعت مس، با توجه به چشم‌انداز قیمت جهانی مس فملی همچنان جزو گزینه‌های کم‌ریسک محسوب می‌شود.
  • در صنعت آلمینیوم، با توجه به افزایش مارجین بین پودر آلومینا و قیمت جهانی آلمینیوم فایرا گزینه جذابی خواهد بود.
  • در صنعت لاستیک، پکرمان به علت افزایش نرخ مناسب و تثبیت نسبی قیمت کائوچوی طبیعی و مصنوعی وضعیت خوبی دارد.
  • در صنعت روانکار شرانل با افزایش نرخ صورت گرفته و تعادل در قیمت لوبکات گزینه مناسبی خواهد بود.

عادل‌زاده در پایان خاطرنشان کرد : به طور کلی با تثیبت نرخ دلار و نرخ‌های فعلی کامودیتی‌ها، صنایع‌ صادرات محور وضعیت مناسبی در سودسازی خواهند داشت.